Beslenme, büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerin kullanılmasıdır ve her yaş dönemi için temel ihtiyaçtır. Yeterli ve dengeli beslenme ile vücut için alınan enerjinin sağlanması ve bütün besin öğelerinin günlük gereksinim kadar vücuda alınması amaçlanmaktadır.
Cinsiyet ve yaş gruplarına göre günlük her öğünde 5 ana besin grubundan çeşitli besinler seçilerek tüketim sağlanmalıdır. “Et ve ürünleri, yumurta ve kurubaklagiller ile sert kabuklu yemişler/ yağlı tohumlar grubu” beş ana besin grubundan biridir. Bu grupta yer alan kırmızı et; iyi kalite ve yüksek protein içermesi nedeniyle önemli protein kaynağıdır.
Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması (TBSA) 2010 sonuçlarına göre; Türkiye genelinde kırmızı eti hiç tüketmeyenlerin sıklığı toplamda %20.2, erkeklerde %17.6, kadınlarda ise %23.2’dir. Kentte yaşayanların %17.3’ü, kırda yaşayanların ise %28.9’u kırmızı et tüketmemektedir. Her iki yerleşim bölgesinde de kırmızı et tüketmeyen kadınların sıklığı erkeklerden yüksek bulunmuştur. Et ve ürünlerinin yetersiz tüketimi; etin içerdiği besin ögelerinin de yetersiz alımına bağlı olarak bazı beslenme sorunlarının (örneğin; bodurluk, zayıflık, düşük kiloluluk, demir yetersizliği anemisi, çinko, vitamin B6 ve B12 yetersizlikleri v.b.) nedenleri arasında önemli bir yer tutmaktadır.
Etin Bileşimi: %75 su, %18-20 protein, %3 yağ, %1 karbonhidrat, %1 mineral ve vitaminden oluşmaktadır ve 100 g kırmızı et yaklaşık 119 kcal enerji vermektedir.
Kırmızı et; demir, çinko, selenyum, magnezyum fosfor mineralleri ile vitamin B12, vitamin B3 vitamin B6 ve vitamin B2’den zengindir. Günlük diyetle 100 g kırmızı et tüketen bir birey, günlük diyetle alınması önerilen B3 vitamininin %25’ini, B12 vitaminin %37’sini, B6 vitamininin %18’ini, demirin %12’sini, çinkonun %32’sini, selenyumun %24’ünü karşılayabilmektedir. Beslenme araştırmalarında bazı ülkelerde toplam sığır eti tüketiminin toplam enerji alımının %5’ini, yukarıda belirtilen 8 elzem besin ögesinin de %5’den fazlasını karşıladığı hesaplanmıştır.
Et proteini vücut proteinine dönüşebilen iyi kalite bir proteindir. Proteinler, enerji sağlamanın yanı sıra hücrelerin temel yapı taşlarıdır. Büyüme, gelişme, hücre yenilenmesi, doku onarımı, kan yapımı, sinir, sindirim sistemi, deri sağlığı, görme işlevi ve hastalıklara karşı direnç kazanılmasında büyük rol almaktadır. Özellikle protein gereksiniminin arttığı ve hızlı büyümenin olduğu bebeklik, çocukluk dönemlerinde diyette mutlaka yer kırmızı etin yer alması gerekmektedir.
TBSA 2010 araştırma sonuçları da çocuklar, gençler, yetişkinler 65 yaş ve üstü bireyler için de demirin yetersiz tüketildiğini göstermektedir. Demir yetersizliği anemisi, özellikle doğurganlık çağındaki kadınların sağlığını etkilemektedir. Anne ve bebek ölümlerine neden olmakta, çalışma gücünü sınırlamakta, bebeklerde zihinsel gelişimi, okul çağı çocuklarında öğrenmeyi öğrenmeyi, dikkat ve bilişsel gelişimi olumsuz yönde etkilemektedir. TBSA 2010 araştırma sonuçlarına göre ayrıca cins ve yaş gruplarına göre çinko ve vitamin B12 için yetersizlik düzeyleri önemli bulunmuştur.
Kırmızı et ile birlikte vücuda alınan çinko ile bağışıklık sistemi desteklenerek hastalıklardan korunma sağlamaktadır. Ayrıca toplumumuzda sıklıkla görülen B12 vitamin eksikliğinin giderilmesi açısından kırmızı et tüketimi önem arz etmektedir ve 100 g kırmızı et tüketimi Günlük Diyet Referans Alımları (DRI) B12 miktarının önemli bir kısmını karşılamaktadır. Türkiye Beslenme Rehberi 2015’e göre demirin günlük diyetle alınması tavsiye edilen miktarları; 19-50 yaş aralığındaki erkekler için 11 mg, kadınlar için 11-16 mg olarak belirtilmektedir. Kırmızı Et; gerek miktar gerekse emilim kolaylığı açısından en iyi demir kaynağıdır ve demirin vücutta kullanılabilirliğinin yüksek olması nedeni ile demir eksikliği anemisinin önlenmesinde önemli bir rol almaktadır.
Son yıllarda bilimsel kanıtlara dayanılarak güncellenmiş diyet rehberlerinde; kırmızı etin ılımlı miktarda tüketilmesi önerilmektedir. Ayrıca yağlı etlerin doymuş yağ ve kolesterol içeriği daha yüksek olduğu için hastalığı olanların (koroner arter hastalığı, diyabet, hipertansiyon vb) yağlı kırmızı et yerine yağsız kırmızı eti tercih etmeleri belirtilmektedir.
Sonuç olarak; iyi kalite ve yüksek protein içeren kırmızı etin günlük diyette önerilen miktarlarda tüketiminin sağlanması, bireylerin sağlığı açısından fayda sağlamaktadır.
(0) Yorum
Henüz yorum yapılmamış